Mesjogge
Binnenkort wonen mijn vrouw en ik weer in Nes Ammim, Israël, voor ongeveer een jaar. Terug van weggeweest, want van 1974 tot 1981 woonden we er ook. ‘Zou je dat nou wel doen?’, vragen vrienden ons bezorgd. ‘Hoe ouder, hoe gekker’, denken sommigen stilletjes. Wie haalt het in z’n hoofd om terug te gaan naar een plek waar hij dertig jaar geleden de mooiste tijd van zijn leven heeft meegemaakt? Dat moet toch wel op een teleurstelling uit lopen! En als die plek nu ook nog eens in Galilea ligt, dichtbij de Libanese grens. Vorig jaar zomer zaten de bewoners er nog in de schuilkelders vanwege de raketten van Hezbollah.
Mesjogge? Omdat we tegen de klippen op blijven dromen van vrede - shalom/salam - tussen Joden en Palestijnen? Anselm Grün schrijft in zijn Boek van verlangen: ‘In onszelf leven dromen die ons eigen hart ruim maken en deze wereld in beweging kunnen brengen’. Te mooi? Niets is immers zo destructief als onvervulde dromen. Zeker wanneer die een messiaans tintje hebben gekregen en aan anderen dwingend worden opgelegd. Het Midden-Oosten zucht onder het geweld van die ‘dromen’.
Mesjogge dus? Nes Ammim is anders in 2007. Ze zitten er niet op onze verhalen te wachten over hoe geweldig het vroeger was. Toen waren er bijna 200 bewoners; nu nog maar ongeveer dertig. En Israël is nog meer veranderd (waarover te zijner tijd meer). Ook de stemming in Nederland is gekanteld. Na de zesdaagse oorlog van 1967 heerste er in Nederland een euforische stemming ten aanzien van de Joodse Staat. Het onrecht jegens het Palestijnse volk onderkende bijna niemand. Vele christenen zagen Israël als ‘Gods wonder in onze dagen’. Nu heerst er in de kerken een heftige polarisatie. Nuancering ontbreekt veelal. Historisch besef is vaak teveel gevraagd. De synode wordt bestookt van links en van rechts. Christenen voor Israël vragen onvoorwaardelijke steun voor de Staat Israël. De actiegroep Keerpunt maakt zich sterk voor de Palestijnse zaak.
Waarom zouden oudere mensen eigenlijk geen dromen meer mogen dromen? Volgens de profeet Joël zijn die zelfs het gevolg van het uitgieten van de Geest. Dromen over bruggen bouwen van begrip. Visioenen over compromis, en zelfs over verzoening. Over luisteren naar beide kanten en deelnemen aan het geleefde leven in het veelbeloofde en getraumatiseerde land. Vanwege die hoognodige druppels op een gloeiende plaat, die er toe doen. Gewoon mesjogge dus! Waarom zou dat geen eretitel kunnen zijn?
Simon Schoon