Column Reveil april 2009
Mijn droom
Voorlopig is dit mijn laatste column. Na anderhalf jaar inzet in Nes Ammim, Israël, heb ik in maart mijn dialoogwerk overgedragen aan een opvolger, ds. Frans van der Sar. Zijn vrouw, ds. Annemarie van Andel, heeft de taak van pastor van de Nes Ammim gemeenschap op zich genomen. Voor mij een goed moment om kritisch te evalueren, of mijn inzet heeft opgeleverd wat de bedoeling was. Met de achttien seminars in Nes Ammim tussen Joden en Palestijnse Arabieren in 2008 is het dialoogwerk weer duidelijk op de kaart gezet. Groepen scholieren en studenten, vrouwen en anderen ontmoeten elkaar in ons dorp. Er is alom waardering uitgesproken voor wat bereikt is. Toch ben ik zelf helemaal niet tevreden. Mijn droom voor Nes Ammim reikt verder dan wat nu tot stand gebracht is.
De pioniers van Nes Ammim waren 46 jaar geleden hun tijd vooruit. Ze waagden het nieuwe wegen te gaan. Met name het samen leven en werken van Joden en christenen zonder missionair oogmerk, in respect voor elkaar’s traditie. Inmiddels zijn de tijden veranderd. Nes Ammim is voluit geaccepteerd in Israël. De economische ondersteuning van de begintijd - via rozenkassen bijvoorbeeld - is niet meer nodig. De politieke situatie in het Midden-Oosten én in Israël is er vandaag niet makkelijker op geworden. Zowel Europa als Amerika staan kritisch tegenover de koers die de politieke meerderheid in Israël vaart. De uitslag van de Israëlische verkiezingen op 10 februari - met een sterke ruk naar rechts - maakt vredeskansen aanzienlijk kleiner. De grote winst van de uiterst rechtse partij van Avigdor Lieberman wordt door de Arabieren in Galilea als een ernstige bedreiging ervaren.
Hoe kan Nes Ammim van betekenis zijn in deze veranderde situatie? Is het mogelijk om solidariteit vorm te geven met álle bewoners van het land, met Joden en Arabieren? In Galilea is ruim 50% van de bevolking Arabisch. Er kan geen sprake zijn van sjaloom, wanneer bevolkingsgroepen elkaar wantrouwen en tegen elkaar uitgespeeld worden. Daarom is het dialoogwerk van Nes Ammim urgenter dan ooit. Maar mijns inziens zal deze inzet op den duur alleen kans van slagen hebben, als het volledig gedragen wordt door Joodse en Palestijns-Arabische Israëli’s zelf. Mijn droom is dat Nes Ammim een dorp zal worden, waar Joden en Arabieren het merendeel van de bevolking uitmaken, in ongeveer gelijke aantallen. Een plek waar ze samen wonen en werken. Een plaats waaraan christenen uit Europa op bescheiden wijze ter plekke medewerking verlenen. Een dorp als verzoeningsproject, als een concreet en levend bewijs dat samenleven in dit conflictueuze land mogelijk is. Een plek als teken van hoop, waar de angst voor elkaar niet langer bepalend is. Ik hoop en bid dat dit geen droom zal blijven.
Simon Schoon is emeritus-predikant en –hoogleraar. Momenteel verantwoordelijk voor dialoogwerk in Nes Ammim, Israël.