Column Reveil maart 2009
Alternatieve stemmen uit Israël
De Gaza oorlog was de zoveelste ronde in de vicieuze cirkel van geweld tussen Israëli’s en Palestijnen. We raken er helaas aan gewend om met vreselijke beelden van verwoesting en geweld geconfronteerd te worden. Het grote merendeel van de Joodse Israëli’s verdedigt de oorlog als geoorloofde zelfverdediging. Het grote merendeel van de Arabische Israëli’s ziet de aanval op Hamas als een aanval op alle Palestijnen. Van de ‘gewone man en vrouw’ kan je hier doorlopend horen, wat de kern is van de wederzijdse angst: ‘Er is geen alternatief. Of zij er uit of wij er uit!’ Aan Joodse zijde klinkt steeds weer : ‘Alle Arabieren willen ons de zee injagen’. Aan Arabische zijde: ‘Joden accepteren ons niet, hoewel we 21% van de Israëlische bevolking uitmaken. Ze willen ons het liefst allemaal deporteren’. Deze onderbuikgevoelens worden door politici uitgebuit, vooral in verkiezingstijd.
Het is een verademing om alternatieve geluiden te horen in Israël. Stemmen die bijna geen gehoor krijgen. Goddank, dat ze toch klinken! Zoals van de bekende auteur David Grossman, die na de wapenstilstand schreef: ‘Het succes van Gaza bewijst dat Israël sterk is, niet dat het gelijk heeft. .. Ooit zullen we heling moeten zoeken voor de wonden die we elkaar nu toebrengen. Maar hoe zal die dag ooit komen, als we niet begrijpen dat onze militaire macht niet het instrument is om een weg te vinden tot leven in vrede in deze regio?’ En de Joodse en Arabische medewerkers van het Holocaust museum in Lochame Hagettaot, twee kilometer bij Nes Ammim vandaan, gaven in een verklaring aan het begin van de Gaza-oorlog te kennen: ‘Wij geloven dat het niet ons noodlot is om gevangen te blijven in een vicieuze cirkel van pijn en lijden, maar dat we de kracht bezitten om op te bouwen, en niet alleen om te verwoesten’.
Yechezkel Landau, een orthodoxe vredesactivist van het eerste uur, schreef ons in een verklaring: ‘Als we maar in staat waren om het beeld van God te zien in de ander, in plaats van mythische beelden te projecteren op de ander, op de Arabieren als nazi’s, en op de Joden als kruisvaarders. Als we maar een toekomst konden ontdekken van samenwerking en gedeelde zegen, in plaats van generaties durende oorlogen die niemand wint.’ En de liberale rabbijn Levi uit Jeruzalem stuurde een gebed op voor de kinderen van Gaza, waarin o.a. stond: ‘Machtige God, Gij die uitzonderingen maakt die wij wonderen noemen, maak een uitzondering voor de kinderen van Gaza. Bescherm hen voor ons en voor hen zelf. Red hen. Heel hen. Laat hen leven in veiligheid. Bevrijd hen van honger en verschrikking en verdriet. Red hen van ons en van hun eigen mensen.’
Simon Schoon is emeritus-predikant en –hoogleraar. Momenteel verantwoordelijk voor dialoogwerk in Nes Ammim, Israël.