Column Reveil mei 2008
Angst en hoop
Kortgeleden was ik een week in Egypte. In de kranten daar las ik over de film Fitna van Wilders. Een film ingegeven door angst. Ik las ook over de waardige reacties van velen in Nederland, christenen, moslims en anderen. Niemand sprak me aan op mijn Nederlander-zijn. Terug in Nes Ammim merkte ik dat onze moslimburen er óf niks van gehoord hadden óf zich er helemaal niet druk om maakten. Ze vroegen me wel: “Wat is er in Nederland eigenlijk voor verschrikkelijks gebeurd, waarom die Wilders zo misbruik kan maken van de angst onder de mensen? Als jullie in Nederland al niet vreedzaam kunnen samenleven, hoe zal dat dan ooit hier kunnen lukken? En jullie zitten ons nota bene zo vaak te bepreken....’.
Telkens weer stuit ik op de existentiële vraag: Hoe kunnen we (over)leven met angst? De maand mei staat in Israël en Palestina bol van de gedenkdagen. Op Yom ha Shoa (‘dag van de vernietiging’) klinken de sirenes om de 6 miljoen vermoorden uit de nazitijd te gedenken. Op 7 mei loeien de sirenes opnieuw op Yom ha Zikkaron (‘dag van het gedenken’), om te herinneren aan de duizenden Israëli’s die omgekomen zijn in de afgelopen zestig jaar. En om het nog ingewikkelder en schrijnender te maken: Op 15 mei gedenken de Palestijnen de Nakhbah, ‘de catastrofe’ die hen is overkomen door de stichting van de staat Israël in 1948. Ze staan stil bij feiten, die in Europa minder bekendheid hebben gekregen: Bij de honderdduizenden die gevlucht en verdreven zijn, de honderden dorpen die zijn verwoest, en de tallozen die zijn omgekomen in twee intifada’s.
Angst vanwege aanslagen bij Israëli’s. Angst vanwege de bezetting bij Palestijnen. Valt er nog wat te vieren? Op 8 mei bestaat Israël 60 jaar. Zal de hoop het winnen van de angst? Hoop die gewekt is omdat het joodse volk na duizenden jaren weer thuisgekomen is. Hoop omdat Joden in een joodse staat eindelijk zichzelf kunnen zijn. Maar welke hoop blijft er over voor Palestijnen? Is er een weg te vinden om de wederzijdse angst te overwinnen? Aan beide kanten van de scheidsmuur zijn er hier ook volksmenners à la Wilders, die de angst van mensen uitbuiten om stemmen te winnen. Af en toe ontdek ik tekenen van hoop. Als Joden en Palestijnen elkaar in de ogen kijken, waarbij ze het soms uitschreeuwen van woede, maar ook elkaar in de armen vallen en samen uithuilen. Zoals dat regelmatig gebeurt in seminars in Nes Ammim.
Simon Schoon was tot 2007 predikant van Gouda en bijzonder hoogleraar inzake de verhouding jodendom-christendom in Kampen. Momenteel werkt hij een jaar in Nes Ammim, Israël. Zie www.simonschoon.web-log.nl