Advocaat van de duivel
Simon Schoon
Een rare uitdrukking eigenlijk: Advocaat van de duivel. Het betekent dat ik me gedrongen voel om een standpunt te verdedigen, dat ik niet helemaal, of soms ook helemaal niet, deel. Van de weeromstuit of uit recalcitrantie ga ik fel tegen bepaalde meningen in, als ik er van overtuigd ben dat aan mensen geen recht wordt gedaan.
Over Joden en Palestijnen krijg je in Nederland heel wat zwart-wit opinies te horen. Van discriminerende vooroordelen zoals: ‘Die Joden zouden toch beter moeten weten en niet anderen aandoen wat ze zelf hebben ervaren aan vervolging’. Tot en met schandalige opvattingen zoals: ‘Die Palestijnen zijn eigenlijk allemaal terroristen en moeten maar oprotten uit Israël en de Palestijnse gebieden.’ Gespeend van politieke kennis van zaken en zonder enig historisch besef worden oplossingen te berde gebracht door de ‘beste stuurlui aan de wal’. Als God er dan ook nog bijgehaald wordt, is het zelfs pure blasfemie.
Als ik met dergelijke ongenuanceerde oprispingen geconfronteerd wordt, kan ik het niet laten om de advocaat van de duivel te spelen. Met realistische voorbeelden probeer ik dan de andere kant van de medaille te laten zien. Aan mensen die menen alleen maar de Palestijnse kant te moeten verdedigen, vraag ik of ze geen enkel begrip hebben voor de angst van Israëli’s, van wie velen als overlevenden nog met oorlogtrauma’s rondlopen uit de Nazitijd. Ze moeten wel het gevoel krijgen dat ze er niet mogen zijn: Beschoten in de Golfoorlog door de Scuds van Saddam Hussein, in de Libanonoorlog in 2006 door de raketten van Hezbollah, en op dit moment door de raketten van Hamas uit Gaza. Maar als anderen alleen maar begrip tonen voor de Israëlische kant, kan ik van de weeromstuit de neiging niet onderdrukken om hen te confronteren met scherpe voorbeelden van de ellende van de Palestijnen onder Israëlische bezetting, van de vernederende behandelingen bij de checkpoints en de mensenrechtenschendingen door Israël. Die overigens ook op internet door Soldiers breaking the silence en door de Israëlische organisatie B’Tselem aan de kaak worden gesteld.
Begin januari leidde ik een studieseminar van 40 Nederlanders, waarvan de helft theologen. Aan het begin van de reis droegen ze ‘oplossingen’ aan voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Na een grondige kennismaking met Israël en Palestina wisten ze het echt niet meer aan het eind van de reis. Mooi resultaat: bekering tot bescheidenheid!
Simon Schoon was tot 2006/2007 wijkpredikant in Gouda en bijzonder hoogleraar inzake de verhouding jodendom-christendom in Kampen. Momenteel is hij een jaar in Nes Ammim, Israël.